Button for menue
  • Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy,

    Wielu w tych dniach z niedowierzaniem patrzy w kalendarz i dziwi się, jak szybko dobiegł końca ten burzliwy rok. A był to rok szczególny. Tu w Niemczech lipcowa klęska powodzi w Nadrenii-Palatynacie i częściach Nadrenii Północnej-Westfalii przypomniała nam bardzo wyraźnie, że musimy wreszcie poważnie potraktować nasze wysiłki na rzecz zwiększenia ochrony klimatu. I podczas gdy mieszkańcy na obszarach dotkniętych powodzią nadal jeszcze – także dzięki szybkiej pomocy pracowników zakładów gospodarki odpadami – usuwają ruiny i zaczynają życie na nowo, świat w Glasgow spiera się o odejście od węgla. Jednocześnie na koniec roku z całą siłą ponownie zaatakował koronawirus. Brak zdecydowania polityków i błędy organizacyjne nakładają się na zmniejszającą się ochronę poszczepienną i sceptycyzm wobec szczepień wśród mniejszej, nieufnej wobec wiedzy naukowej części społeczeństwa. I tak, w tym roku, który był rokiem wyborczym i w którym dobiegła końca era kanclerz Angeli Merkel, a start nowego rządu przeciągnął się ze względu na trudne negocjacje koalicyjne, w politycznej próżni mamy do czynienia z „perfekcyjną burzą”. Najwyższy więc czas, aby polityce, gospodarce i społeczeństwu nadać właściwy kierunek.   
     
    W tej zawiłej sytuacji niemalże cudem jest fakt, że naszej firmie rodzinnej dzięki naszym partnerom i klientom i razem z nimi udało się zakończyć rok gospodarczy wyjątkowo dobrze. Wiele można wyjaśnić ożywieniem gospodarki światowej po wiosennym złagodzeniu obostrzeń koronawirusowych. W rezultacie jednak zaraz ponownie ujawnił się negatywny aspekt nadmiernej produkcji i gwałtownie rozwijającego się handlu światowego, a mianowicie ogólny niedobór surowców. Kto w 2021 r. chciał zbudować dom i potrzebował drewna budowlanego lub rur z tworzywa sztucznego, doświadczył tego na własnej skórze. Pod koniec roku może nawet zabraknąć żółtych worków na surowce wtórne, bowiem surowiec w postaci granulatu z recyklingu tworzyw sztucznych stał się poszukiwanym towarem deficytowym.
     
    W ten sposób dochodzimy do punktu, w którym możemy tematycznie powiązać ze sobą zasadnicze tezy dwóch poprzednich akapitów: ochrony klimatu i oszczędnego obchodzenia się z zasobami. W tych obu obszarach naszymi różnorodnymi usługami wnosimy znaczący wkład w rozwiązanie problemu. Bo kto, tak jak my, stawia na recykling, produkcję energii ze źródeł odnawialnych i zrównoważone usługi, ten jednocześnie łagodzi oba te problemy. Z każdą toną surowców z odzysku oszczędzamy nie tylko surowce pierwotne, ale redukujemy także o wiele ton emisje CO2. Ponadto coraz bardziej przestawiamy się na logistykę neutralną dla klimatu. Inspiruje nas w tym nasza siostrzana spółka Transdev, która w wielu miastach na całym świecie eksploatuje już całe floty e-busów i jest dla nas zarówno wzorem do naśladowania, jak i zachętą do działania.

    Tak więc także i na koniec tego pełnego wydarzeń roku mamy dobre wiadomości. I za to oraz za doskonałą współpracę i wielkie zaufanie chcielibyśmy wszystkim Państwu serdecznie podziękować. Życzymy Państwu wesołych Świąt Bożego Narodzenia oraz szczęśliwego, zdrowego i pomyślnego 2022 roku.

    Ludger Rethmann

Wykorzystanie surowców pochodzących z recyklingu musi się zwiększyć

Gdy niniejsze wydanie REMONDIS AKTUELL tuż przed Bożym Narodzeniem ukaże się w druku, będziemy mogli z ulgą odetchnąć. Już na początku października na zebraniu zespołu redakcyjnego mówiono o konieczności możliwie wczesnego zamówienia potrzebnego papieru. Panuje bowiem niedobór surowców. Papier to tylko jeden z przykładów; brakuje również stali, aluminium, miedzi, tworzyw sztucznych czy też półprzewodników. Według badania przeprowadzonego przez instytut ifo 77,4 proc. niemieckich przedsiębiorstw przemysłowych uskarżało się we wrześniu br. na trudności w pozyskaniu półproduktów i surowców. Do świąt Bożego Narodzenia skutki tego w postaci opóźnień w dostawach i wzrostu cen odczują również konsumenci. Jeśli chcemy wzmacniać niezależność importową krajowego przemysłu i forsować ochronę klimatu, istnieje tylko jedno rozwiązanie: zwiększenie wykorzystania surowców pochodzących z recyklingu!

Niedobór surowców skutkiem pandemii koronawirusa

Pandemia koronawirusa zmieniła zachowania konsumentów. Na porządku dziennym jest majsterkowanie metodą „zrób to sam”. To, co wcześniej kupowało się w lokalnych sklepach, teraz za jednym kliknięciem myszy jest zamawiane w internecie. Pieniądze pozostałe z ledwie naruszonego budżetu wakacyjnego przeznacza się na przykład na nowy samochód. Drewno na meble, opakowania dla handlu online lub mikroczipy, stal i aluminium do produkcji samochodów – to surowce zwykle dostępne w prawie nieograniczonej ilości.

Jak stwierdziła firma konsultingowa PwC, tylko z powodu utrzymującego się niedoboru półprzewodników w tym roku na całym świecie zostanie sprzedanych do jedenastu milionów samochodów mniej.

Obecnie jednak dostawcy surowców nie nadążają za dużym popytem.

Drukarniom kończy się papier

  • Jak w przypadku wspomnianego na początku papieru. Tych, którzy obecnie wychodzą na zakupy bez własnej torby, czeka czasem niemiła niespodzianka. W wielu sklepach brakuje już papierowych toreb. Również w branży wydawniczej narasta niepokój. Drukarnie z powodu braku papieru często nie są w stanie drukować pełnych nakładów. Według wrześniowego badania ifo 79 proc. firm zgłosiło trudności z zaopatrzeniem. Wielu producentów papieru przestawiło się ostatnio z produkcji papierów graficznych na wytwarzanie opakowań, aby sprostać potrzebom rosnącego handlu internetowego. Papier graficzny jest potrzebny, jeżeli się drukuje, pisze i kopiuje – a więc także do druku książek. Ponadto występują problemy z dostawami podstawowych składników. Ważna w produkcji papieru masa celulozowa musi być importowana z Azji i Ameryki Południowej. Zakłócone łańcuchy dostaw powodują jednak opóźnienia. Cena masy celulozowej w ciągu kilku miesięcy wzrosła więc prawie dwukrotnie.

    • Do tego dochodzi sprawa mniejszej ilości makulatury. Firmy drukowały mniej prospektów i zamieszczały mniej reklam. Zabrakło wkładek informujących o wydarzeniach kulturalnych, a drukowane gazety były cieńsze. Ilość makulatury zmniejszyła się szczególnie w sektorze komercyjnym, co ma wpływ na jej ceny. Fastmarkets Foex informował ostatnio o wzroście cen makulatury o ponad 70 procent w porównaniu do początku roku.

  • niemieckich przedsiębiorstw przemysłowych uskarżało się we wrześniu br. na trudności w pozyskaniu półproduktów i surowców

Zwalnia przemysł motoryzacyjny

Inna branża – podobnie poważna sytuacja. Kto chciałby obecnie zmodernizować swoją flotę samochodową, powinien uzbroić się w cierpliwość. Według badania ifo prawie wszystkie firmy z branży motoryzacyjnej (97 procent) we wrześniu br. uskarżały się na problemy z zaopatrzeniem w półprodukty i surowce. Zdarzało się, że taśmy produkcyjne całkowicie stawały. Na przykład Opel swój zakład w Eisenach zamknął przynajmniej do końca roku. Jednym z wyzwań jest dostępność stali. Wraz z nadejściem pandemii wiele sektorów tak jak przemysł motoryzacyjny ograniczyło produkcję, co spowodowało ogromny spadek popytu na stal. Huty stali zareagowały, redukując produkcję i zmniejszając moce produkcyjne. Odbija się to obecnie w postaci ograniczeń dostaw i wydłużonego czasu oczekiwania.

Przemysł motoryzacyjny jest dotknięty nie tylko wahaniami popytu. Również transformacja w kierunku elektromobilności i coraz bardziej inteligentne architektury pojazdów stanowią wyzwania dla branży. Oprócz klasycznych materiałów coraz częściej potrzebne są większe ilości nowych surowców. Chodzi zwłaszcza o mikroczipy. Jak stwierdziła firma konsultingowa PwC, tylko z powodu utrzymującego się niedoboru półprzewodników w tym roku na całym świecie zostanie sprzedanych do jedenastu milionów samochodów mniej.

A następny problem już puka do drzwi: stowarzyszenie przemysłu metalowego WVMetalle ostrzegało przed trudnościami w dostawach magnezu – surowca do produkcji aluminium. Co szczególnie ważne: żadna branża w Niemczech nie jest tak zależna od aluminium jak przemysł motoryzacyjny. Prawie połowa całkowitego zużycia aluminium przypada na tę branżę. Ten materiał jest stosowany przy produkcji wielu elementów i zyskuje na znaczeniu w związku z dyskusją wokół przejścia na lekkie konstrukcje. W przypadku ograniczeń w dostawach istnieje groźba ogromnych przestojów w produkcji.

W kraju tak ubogim w surowce jak Niemcy nierozsądnym jest poleganie wyłącznie na imporcie surowców. Musimy zacząć myśleć w kategoriach obiegu.

Kryzys we wszystkich sektorach

    • Jak wynika z badania przeprowadzonego w sierpniu 2021 r. przez Niemiecki Związek Izb Przemysłowo-Handlowych (DIHK), kryzys surowcowy objął prawie wszystkie branże: z około 3000 zbadanych przedsiębiorstw niemieckich w Niemczech i za granicą 83 proc. zgłosiło wzrost cen lub problemy z zaopatrzeniem w surowce, półprodukty i towary we wszystkich sektorach gospodarki. Tylko 20 proc. oczekuje poprawy na przełomie roku, natomiast 53 proc. nie spodziewa się poprawy sytuacji wcześniej niż w 2022 roku.

    A przecież to nie dopiero od tego roku wiadomo, że surowce się wyczerpują. Według prognoz ONZ w 2050 r. na naszej planecie będzie zamieszkiwać do 10 miliardów ludzi. Jednocześnie w postępie wykładniczym rośnie światowa klasa średnia, a tym samym zużycie surowców na głowę mieszkańca. Już dziś ludzkość żyje na koszt Ziemi. Dzień Długu Ekologicznego, w którym ludzkość zużyła wszystkie odnawiające się w ciągu jednego roku zasoby, wypadł w tym roku 29 lipca. Ludzkość zużywa więc już dziś zasoby 1,7 planety, z tendencją wzrostową.

    Pomimo tych liczb światowa gospodarka – jak wynika z Circularity Gap Report – energochłonnymi metodami pozyskuje z ziemi ponad 100 mld ton surowców pierwotnych rocznie. Surowce te są przetwarzane, zużywane i usuwane lub spalane, co jest systemem liniowym. W czasach niedoborów ten system jednak zawiódł. Przedsiębiorstwa, aby uzyskać pilnie potrzebne surowce, muszą płacić wysokie ceny, branże, na których opiera się dobrobyt kraju, są zagrożone upadkiem.

    Tabela obrazuje oszczędność surowców naturalnych dzięki działalności recyklingowej REMONDIS (2016)

  • Zabezpieczenie dostaw surowców i ochrona klimatu idą ze sobą w parze: gospodarka o obiegu zamkniętym ma potencjał do zredukowania emisji CO2 o 45%

Myśleć cyrkulacyjnie

W kraju tak ubogim w surowce jak Niemcy nierozsądnym jest poleganie wyłącznie na imporcie surowców. Musimy zacząć myśleć w kategoriach obiegu. Według firmy doradczej BCG przy inwestycjach rzędu 50 do 60 miliardów euro do 2040 roku w Niemczech w przypadku wielu materiałów możliwe jest osiągnięcie 75-procentowej gospodarki o obiegu zamkniętym. Są to wysokie koszty, ale się opłacają. Przejście na generowanie wartości dodanej w obiegu zamkniętym może zapewnić konkurencyjność i stworzyć nowe miejsca pracy. Surowce pochodzące z recyklingu ani pod względem technicznym, ani ekonomicznym nie mogą być więc dłużej traktowane jako drugorzędne.   

A z punktu widzenia ochrony klimatu okazują się one nawet lepsze. Według obliczeń fundacji Ellen McArthur gospodarka o obiegu zamkniętym ma potencjał do zredukowania emisji CO2 o 45 proc. W obszarach różnych strumieni materiałów podejmowane są już kroki w celu ustanowienia długoterminowej ochrony klimatu poprzez wprowadzenie gospodarki o obiegu zamkniętym. Na przykład REMONDIS przetwarza ponad 30 milionów ton recyklatów, które jako nowe surowce są następnie udostępniane przemysłowi. I różnymi innowacjami i patentami przyczynia się do zapewnienia surowców, a tym samym do ochrony klimatu.

Recykling papieru alternatywą dla wyrębu lasów

    • Na całym świecie lasy pełnią ważne funkcje w zakresie produkcji tlenu i redukcji gazów cieplarnianych. Z tego powodu w perspektywie długookresowej nie można akceptować, że co piąte ścięte drzewo jest wykorzystywane do produkcji papieru z włókien pierwotnych. REMONDIS świeci przykładem i co roku zbiera i przetwarza 2,2 mln ton makulatury, co zapobiega wyrębowi około 8 milionów ton drewna w lasach.

    W jedenastu sortowniach na terenie całego kraju makulatura jest sortowana według różnych rodzajów. Jest to szczególnie ważne, gdy weźmiemy pod uwagę powyżej opisaną zmianę dotyczącą odchodzenia od papieru graficznego na rzecz papieru pakowego. Zmiana składu surowców do recyklingu, której towarzyszy rosnący udział opakowań mieszanych, stawia przed recyklerami nowe wyzwania. REMONDIS Trade and Sales stawia czoła temu wyzwaniu, inwestując w jeszcze lepsze zarządzanie jakością. Ma to zagwarantować odbiorcom z branży papierniczej stale wysoką jakość surowców wtórnych.

    • Również w branży wydawniczej narasta niepokój. Drukarnie z powodu braku papieru często nie są w stanie drukować pełnych nakładów.

Zielona stal ze złomu

Duże możliwości redukcji emisji CO2 kryje w sobie także produkcja stali, będąca jednym z najbardziej energochłonnych sektorów przemysłu. W Niemczech dyskutuje się przede wszystkim o potencjale „zielonej stali”. Jest to stal, przy której wytapianiu i obróbce prawie całkowicie eliminuje się emisje CO2. Warunkiem jest zrezygnowanie z węgla i koksu jako paliwa i reduktora rud żelaza w procesie wytopu stali. Za paliwo alternatywne potencjalnie neutralne dla klimatu uznano „zielony wodór”. Problem polega jednak na tym, skąd mają pochodzić duże ilości zielonego wodoru i kto ma za to zapłacić?

Duże możliwości redukcji emisji CO2 kryje w sobie także produkcja stali.

A zielona stal jest już przecież od dawna znana: produkuje się ją z wysokiej jakości złomu stalowego. Podstawowym wsadem są zezłomowane produkty z dużą zawartością stali, takie jak sprzęt AGD lub samochody. Ponieważ stal w 100 procentach nadaje się do recyklingu, tkwi w niej ogromny potencjał. Złom stalowy już dziś jest dodawany w procesie produkcji w celu uzyskania odpowiedniej temperatury wytopu. Dzięki temu surowce zawarte w złomie trafiają z powrotem do łańcucha wartości dodanej. Należy jednak zauważyć, że udział złomu w produkcji wysokiej jakości stali pierwotnej jest jeszcze na razie ograniczony – zwłaszcza ze względu na jego niejednorodny charakter.

Z tego powodu TSR Recycling opracował nową technologię, która ma na celu zwiększenie poziomu recyklingu w produkcji stali. Technologia ta pozwoli wytworzyć ze złomu pochodzącego od konsumentów produkt wysokiej jakości, którego właściwości będą się dawały dokładnie określić. Wyzwaniem jest usunięcie z żelaza w drodze odpowiedniej separacji niepożądanych substancji towarzyszących, tak aby produkt jako certyfikowany surowiec nadawał się do procesu wielkopiecowego.
 
Nowa technologia ma być przetestowana i zoptymalizowana w ramach wspólnego projektu z firmą thyssenkrupp Steel pod kątem możliwości jej zastosowania w wielkich piecach. Jej zastosowanie pozwoliłoby na zmniejszenie ilości pyłu węglowego i koksu zużywanych w wielkim piecu i w konwertorze: każda tona materiału z recyklingu użyta w wielkim piecu zmniejszyłaby emisje CO2 o około 1 tonę. W konwertorze byłaby to redukcja emisji CO2 o 1,7 tony na każdą tonę użytego recyklatu. Są to liczby rezultujące z silnej współpracy na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym.

Zwiększenie poziomu recyklingu

    • Tematowi surowców z recyklingu zostało poświęcone wydanie specjalne REMONDIS AKTUELL, w którym można się więcej dowiedzieć na temat poszczególnych strumieni materiałów.

    • Więcej na ten temat w wydaniu specjalnym REMONDIS AKTUELL

       

       

    Nie ulega wątpliwości, że należy zwiększyć poziom recyklingu w odniesieniu do wszystkich strumieni materiałów. Rosnąca liczba ludności świata i kurczące się zasoby – taki rachunek nie może się zgodzić. O czym się jednak często zapomina: recykling nie jest końcowym etapem procesu. Jeżeli użyte materiały są ze sobą połączone w taki sposób, że na końcu cyklu życia dadzą się ponownie rozdzielić, produkt może być w pełni poddany recyklingowi. Jeśli więc chcemy, aby w przyszłości wszystkie surowce pozostawały w obiegu, potrzebne są przepisy dotyczące ekoprojektowania produktów i opakowań – Design for Recycling.

    Przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym wymaga również, aby surowce z recyklingu były ponownie wykorzystywane w procesie produkcyjnym. Można to osiągnąć jedynie poprzez ustanowienie przez decydentów politycznych minimalnej zawartości recyklatów. Obecnie udział surowców z recyklingu w zapotrzebowaniu niemieckiego przemysłu na surowce wynosi około 14 proc. Podniesienie tego udziału do 30 proc. pozwoliłoby dodatkowo zaoszczędzić do 60 mln ton emisji CO2. Należy również dokonać wyceny emisji CO2 powstających na drodze od surowca do produktu końcowego. Przedsiębiorstwom musi się opłacać stosowanie surowców wtórnych zmniejszających emisje CO2.

    Na naszej liście życzeń obok papieru, półprzewodników, stali i innych surowców jest przede wszystkim zapisane: wszyscy wspólnie – jako producenci, decydenci polityczni lub konsumenci – przyczyńmy się do sukcesu gospodarki o obiegu zamkniętym. To ambitny apel, ale w obliczu kryzysu surowcowego tym pilniejszy.

© 2022 REMONDIS SE & Co. KG  | Wykaz źródeł fotografii wykorzystanych w witrynie internetowej remondis-aktuell.de numer 02|2021